Teknoloji
Vergi Muafiyeti Bitti Ama: Vergisini Ödeyerek İnternetten Yurt Dışı Alışveriş Yapmak Mümkün mü?
Yurt dışından internet üzerinden alışveriş yapan herkesin son haftalarda aklını kurcalayan tek bir soru var: “30 euro vergi muafiyeti kalktı ama vergisini ödesem bile sipariş verebilir miyim?”
6 Şubat itibarıyla yürürlüğe girecek yeni düzenleme, yıllardır alıştığımız bireysel yurt dışı alışveriş pratiğini kökten değiştiriyor. Artık mesele yalnızca ürün fiyatı ya da ödenecek vergi değil; doğrudan sistemin kendisi değişmiş durumda.
Bu yazıda, yeni düzenlemenin ne anlama geldiğini, bireysel kullanıcıyı nasıl etkileyeceğini, teoride mümkün olanla pratikte karşılaşılacak gerçekliği net bir şekilde ele alıyoruz.
30 Euro Muafiyeti Ne Anlama Geliyordu?
Bugüne kadar yürürlükte olan sistemde, yurt dışından kargo veya posta yoluyla getirilen ürünlerde 30 euroya kadar bir muafiyet sınırı vardı. Bu sınır, “Bireysel Hızlı Kargo Muafiyeti” olarak adlandırılıyordu.
Bu sistem sayesinde:
- Küçük tutarlı alışverişler yapılabiliyor,
- Sipariş sırasında vergi otomatik tahsil ediliyor,
- Paketler ETGB (Elektronik Ticaret Gümrük Beyanı) kapsamında hızlıca teslim ediliyordu,
- Gümrük müşaviri, detaylı beyan, depo masrafı gibi işlemler gerekmiyordu.
Kısacası kullanıcı, “vergisini ödedim, ürünü bekliyorum” diyerek süreci sorunsuz tamamlayabiliyordu.
6 Şubat’ta Ne Değişiyor?
6 Şubat itibarıyla bu muafiyet tamamen kaldırılıyor. Yani artık 30 euro altı–üstü ayrımı yapılmadan, yurt dışından gelen her paket ticari ithalat prosedürüne tabi tutulacak.
Bu değişiklik, teknik olarak “yurt dışından alışveriş yasaklandı” anlamına gelmiyor. Ancak bireysel kullanıcı açısından fiilen mümkün olmayan bir noktaya taşıyor.
Yeni sistemin temel mantığı şu:
Devlet, yurt dışından gelen her gönderiyi “ticari işlem” olarak değerlendirecek.
“Vergisini Ödesem de Alamaz mıyım?” Sorusu
Bu noktada en kafa karıştırıcı kısma geliyoruz.
Cevap net ama iki katmanlı:
- Teoride: Evet, mümkün.
- Pratikte: Hayır, neredeyse imkânsız.
Neden?
Çünkü artık bir ürün sipariş ettiğinizde şu süreçler devreye giriyor:
1. Hızlı Kargo Kapsamından Çıkış
Siparişiniz artık ETGB kapsamında değerlendirilmiyor. Yani “hızlı ve basit” gümrük süreci sona eriyor.
2. Gümrük Müşaviri Zorunluluğu
Her bir paket için yetkili bir gümrük müşaviri ile çalışmanız gerekiyor. Bu, bireysel kullanıcı için başlı başına büyük bir maliyet.
3. Ek Masraflar
Ödeyeceğiniz kalemler yalnızca vergiyle sınırlı değil:
- Gümrük müşavirlik ücreti
- Ardiye (depo) ücreti
- Ordino ücreti
- Damga vergisi
- Gerekirse ek belge masrafları
Sonuç olarak, 5–10 euro’luk basit bir ürün için bile yüzlerce hatta binlerce liralık ek masraf çıkabiliyor.
Pratik Bir Örnek
Diyelim ki yurt dışından 8 euro’ya bir telefon kılıfı sipariş verdiniz.
Eski sistemde:
- Sipariş sırasında %30–60 vergi öderdiniz,
- Paket birkaç gün içinde kapınıza gelirdi.
Yeni sistemde:
- Ürün gümrükte ticari işlem olarak durdurulur,
- Müşavir bulmanız istenir,
- Evrak ve masraflar başlar,
- Ürünün kendisinden kat kat pahalı bir süreçle karşılaşırsınız.
Bu noktada çoğu kullanıcı zaten “vazgeç” noktasına gelir.
Bireysel Yurt Dışı Alışveriş Neden Fiilen Bitiyor?
Bu düzenleme, açıkça bireysel kullanıcıyı yurt dışı alışverişten caydırmayı hedefliyor.
Resmî gerekçeler arasında:
- Haksız rekabetin önlenmesi,
- Yerli üretici ve satıcının korunması,
- İç piyasanın desteklenmesi,
- Gümrükteki yoğunluğun azaltılması
gibi başlıklar yer alıyor.
Özellikle milyonlarca küçük paketin piyasadaki fiyat dengesini bozduğu ve kayıt dışı ticaret algısı yarattığı savunuluyor.
“Her Şey Yasaklandı mı?” – İstisnalar Var mı?
Tamamen her şey kapandı demek doğru olmaz.
Kitaplar ve Basılı Yayınlar
Genel uygulamada, şahsi kullanım amaçlı basılı yayınlar (kitap, dergi vb.) için istisnalar tanınabiliyor. Belirli bir limite kadar (çoğu zaman 150 euro civarı) kitap siparişlerinde ticari ithalat zorunluluğu uygulanmayabiliyor.
Ancak bu istisna:
- Elektronik ürünleri,
- Giyim,
- Kozmetik,
- Hobi ve aksesuar ürünlerini
kapsamıyor.
Yani “kitap dışı” ürünlerde kolay geçiş dönemi bitmiş durumda.
Yolcu Beraberinde Getirilen Ürünler Etkileniyor mu?
Hayır. Bu düzenleme yalnızca kargo ve posta yoluyla gelen eşyaları kapsıyor.
Yurt dışına seyahat edip:
- Kendi valizinizde,
- Ticari miktar arz etmeyen,
- Şahsi kullanım amaçlı
ürünleri getirmeniz hâlâ mevcut “yolcu beraberinde getirilen eşya” kuralları çerçevesinde mümkün.
Yani fark şu:
- Kargoyla gelsin: Büyük sorun
- Kendin getir: Büyük ölçüde sorun yok
Bundan Sonra Ne Olacak?
Yeni sistemle birlikte:
- Ucuz yurt dışı alışveriş dönemi kapanıyor,
- Bireysel kullanıcı yerli pazara yönlendiriliyor,
- Yurt dışı sitelerden sipariş vermek “mantıksız” hale geliyor,
- Sadece ticari ithalat yapan firmalar için sürdürülebilir bir yapı oluşuyor.
Bu, tüketici açısından seçeneklerin azalması ve fiyatların yükselmesi anlamına gelse de, devlet politikası açısından iç piyasayı koruma refleksi olarak okunuyor.
Avrupa Birliği Tam Olarak Ne Durumda? İngiltere Neden AB’den Ayrıldı?
Sonuç: Mümkün mü? Evet. Mantıklı mı? Hayır.
Özetle:
- Yurt dışından internet üzerinden alışveriş hukuken yasak değil.
- Ancak yeni sistemle birlikte bireysel kullanıcı için fiilen erişilemez hâle geliyor.
- Vergisini ödeyerek ürün getirtmek teorik olarak mümkün olsa da, pratikte maliyet ve bürokrasi nedeniyle anlamını yitiriyor.
- 6 Şubat itibarıyla “kargoyla kapıma gelsin” dönemi büyük ölçüde sona eriyor.
Bu saatten sonra yurt dışı alışverişi, ya ticari bir faaliyet olacak ya da yalnızca seyahat dönüşlerinde valizle sınırlı kalacak gibi görünüyor.