Albert Einstein’ın Oğlu Eduard Einstein’ın Trajik Hayat Hikayesi

Dünya tarihine adını altın harflerle yazdırmış bir dehanın çocuğu olmak, dışarıdan bakıldığında büyük bir ayrıcalık gibi görünebilir. Ancak bu durum, her zaman bir avantaj değildir. Bazen ağır bir gölgeye, bazen de insanın kendi kimliğini bulmasını zorlaştıran bir yüke dönüşebilir. Albert Einstein’ın küçük oğlu Eduard Einstein’ın hayatı, bunun en çarpıcı örneklerinden biridir. Babasının bilimsel zaferlerle dolu ömrünün aksine, Eduard’ın hikâyesi sessiz, kırılgan ve trajik bir çizgide ilerlemiştir.

Bir Dehanın Oğlu Olarak Dünyaya Gelmek

Eduard Einstein, 28 Temmuz 1910’da İsviçre’nin Zürih kentinde dünyaya geldi. Annesi Mileva Marić, dönemin şartları düşünüldüğünde son derece sıra dışı bir kadındı. Zürih Politeknik’te fizik okuyan ilk kadın öğrencilerden biriydi ve Albert Einstein ile tanışması da bu akademik ortamda gerçekleşmişti. Eduard doğduğunda Albert Einstein henüz küresel ölçekte tanınan bir bilim insanı değildi; görelilik teorisiyle dünyayı sarsacağı yıllar henüz gelmemişti.

Einstein çiftinin evliliği, başından itibaren zorluklarla çevriliydi. Evlenmeden önce Lieserl adında bir kız çocukları olmuş, ancak bu çocuğun akıbeti tarihin sisleri arasında kaybolmuştu. Daha sonra dünyaya gelen iki oğuldan küçüğü olan Eduard, aile içinde “Tete” lakabıyla anıldı. Bu lakap, onun hassas, kırılgan ve sevgiye muhtaç karakterini de simgeliyordu.

Hassas Bir Çocukluk

Eduard Einstein, fiziksel ve ruhsal açıdan narin bir çocuktu. Sık sık hastalanır, uzun yolculuklara dayanamaz, yaşıtlarıyla oynamak yerine daha çok evde kalmayı tercih ederdi. İç dünyası zengin, dış dünyası ise oldukça sınırlıydı. Albert Einstein çocuklarıyla ilgilenmeye çalışan bir baba olsa da, bilimsel çalışmalarının yoğunluğu nedeniyle aile hayatında sürekli bir eksiklik hissediliyordu.

1914 yılında aile Berlin’e taşındığında, evlilikteki çatlaklar daha da belirginleşti. Mileva Marić, Berlin’i ve Albert’in giderek artan akademik hırsını benimseyemedi. Einstein’ın kuzeni Elsa ile yakınlaşması, evliliği geri dönülmez biçimde zedeledi. Mileva, iki oğlunu alarak Zürih’e döndü ve çift 1919 yılında resmen boşandı. Bu ayrılık, özellikle Eduard üzerinde derin bir iz bıraktı.

Zeka, Sanat ve İçsel Arayış

Eduard Einstein son derece zeki bir gençti. Akademik başarısı, babasının genetik mirasının bir yansıması gibiydi. Ancak onun ilgisi fizik ya da matematikten ziyade sanat ve insan zihni üzerindeydi. Müziğe büyük bir tutkuyla bağlıydı; piyano çalar, şiir yazar, kelimelerle kendine ait bir dünya kurardı. Özellikle psikanalize ve Sigmund Freud’un çalışmalarına hayranlık duyuyordu.

Bu ilgi onu Zürih Üniversitesi’ne yönlendirdi. Babasının yolundan gitmek yerine psikiyatri okumayı seçti. İnsan ruhunu anlamak, belki de kendi içindeki karmaşayı çözmenin bir yoluydu. Ancak bu süreçte, dünyanın en ünlü bilim insanlarından birinin oğlu olmanın baskısı giderek ağırlaştı. Eduard, bu durumu bir cümleyle özetlemişti: “Bu kadar önemli bir babaya sahip olmak, insanın kendini önemsiz hissetmesine yol açıyor.”

Kırılma Noktası: Hastalıkla Gelen Çöküş

Eduard Einstein’ın hayatındaki en büyük kırılma noktası 1930 yılında yaşandı. Henüz yirmili yaşlarının başındayken ağır bir ruhsal çöküş geçirdi ve intihara teşebbüs etti. Bu olaydan sonra kendisine şizofreni teşhisi konuldu. Dönemin tıp anlayışı, ruhsal hastalıklar konusunda son derece sınırlı ve sertti. Elektroşok gibi yöntemler, iyileştirmekten çok zihinsel ve duygusal yıkıma yol açıyordu.

Uygulanan tedaviler Eduard’ın konuşma becerilerini, düşünce akışını ve kendini ifade etme yetisini zamanla zayıflattı. Sanatla ve kelimelerle ayakta durmaya çalışan genç adam, yavaş yavaş kendi iç dünyasında kaybolmaya başladı.

Annenin Fedakârlığı, Babanın Suçluluğu

Eduard Einstein’ın en büyük dayanağı annesi Mileva Marić oldu. Tüm maddi ve manevi gücünü oğluna adadı. Pahalı sanatoryum masrafları altında ezildi, ancak “Tete”sini asla terk etmedi. Onu korumak, kollamak ve mümkün olduğunca iyi bir yaşam sunmak için tükenene kadar mücadele etti.

Albert Einstein ise oğlunun durumunu kabullenmekte zorlanıyordu. Bir yandan maddi destek sağlıyor, sanatoryum masraflarını ödüyor, diğer yandan derin bir suçluluk hissiyle boğuşuyordu. Bazı mektuplarında Eduard’ın durumunu kalıtsal bir trajedi olarak görmeye çalıştığı, hatta onun tam anlamıyla bir hayat yaşayamayacağını düşündüğü satırlar yer alıyordu. Bu düşünceler, bir babanın çaresizliğini ve acısını gözler önüne seriyordu.

Ayrılık ve Yalnızlık

1933 yılında Nazi tehdidinin yükselmesiyle Albert Einstein, Yahudi kimliği nedeniyle Almanya’dan ayrılmak zorunda kaldı ve Amerika Birleşik Devletleri’ne yerleşti. Bu gidiş, baba ile oğul arasındaki fiziksel ve duygusal mesafeyi kalıcı hâle getirdi. Einstein, gitmeden önce Eduard’ı Burghölzli Akıl Hastanesi’nde son kez ziyaret etti. Bu, yüz yüze son görüşmeleri olacaktı.

Albert, Amerika’dan mektuplar yazmaya ve para göndermeye devam etti, ancak Eduard’ın durumu Amerika’ya gidebilecek kadar iyi değildi. 1948 yılında annesi Mileva’nın ölümüyle birlikte Eduard Einstein tamamen yalnız kaldı. Hayatının büyük bölümünü akıl hastanesinin duvarları arasında geçirdi. Odasında Freud’un bir portresi asılıydı; müzik ve şiirle hayata tutunmaya çalışıyordu.

Apple Türkiye’de Vergileri Düşürdü! App Store Fiyatlarında Yeni Dönem Başladı

Sessiz Bir Veda

1955 yılında Albert Einstein’ın ölümü, Eduard Einstein’a uzaktan ulaştı. Otuz yılı aşkın süredir görmediği babasının yokluğu, sessiz bir acı olarak içine çöktü. Dünyanın en büyük dehalarından birinin oğlu, kendi zihninin karanlığıyla baş başa kalmıştı. 1965 yılında, 55 yaşındayken geçirdiği bir felç sonucu hayatını kaybetti. Zürih’teki Hönggerberg Mezarlığı’na defnedildi.

Eduard Einstein’ın yaşamı, başarı ve deha kavramlarının her zaman mutluluk getirmediğini acı bir şekilde hatırlatır. Babasının zekâsından pay almıştı belki, ancak kaderi bilimin çözemediği bir trajediye dönüştü. Sanatla, kelimelerle ve kırılgan bir sevgiyle ayakta durmaya çalıştı; sonunda dünyanın gürültüsünden uzakta, sessizce kayboldu.

(Not: Albert Einstein’ın büyük oğlu Hans Albert Einstein ise başarılı bir inşaat mühendisi olmuş ve Amerika’da akademik kariyer yapmıştır. Ancak Eduard’ın hikâyesi, Einstein ailesinin en hüzünlü sayfası olarak hafızalarda kalmıştır.)